Eyüp Haber - Türkiye ve Dünyadan Özel Haberler
Pazar, Mayıs 25, 2025
  • Anasayfa
  • Gündem
  • Dünya
  • Spor
  • Kültür Sanat
  • Eğlence
  • Medya
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Magazin
  • Teknoloji

    Ay tutulması ne zaman, saat kaçta? Parçalı ay tutulması Türkiye’den izlenecek mi?

    ‘Beş Göz’ Çin için buluştu: ‘Daha tehlikelisi yok’

    Kısa ama oldukça zor: Bu IQ testi zeka seviyenizi ortaya çıkarıyor

    Kuşak kuşak araştırıldı: Telefonu çok kullananlar önemli olayları kaçırıyor

    Zeynep Akata Schulz’a 1 milyon Euro’luk Alfried Krupp Ödülü

    Zeynep Akata Schulz’a 1 milyon Euro’luk Alfried Krupp Ödülü

    Yapay zekâ, 10 saniyede diyabeti tespit ediyor

    Yapay zekâ, 10 saniyede diyabeti tespit ediyor

    Nvidia’nın geliri beklentileri aştı

    Nvidia’nın geliri beklentileri aştı

    Gökyüzü tutkunları ‘Perseid meteor yağmuru’nu takip etti

    Gökyüzü tutkunları ‘Perseid meteor yağmuru’nu takip etti

    Elon Musk, Twitter’ın ofis eşyalarını açık artırmayla satışa çıkartıyor

    Elon Musk, Twitter’ın ofis eşyalarını açık artırmayla satışa çıkartıyor

    Trump harekete geçti! Elon Musk’ın X’ine 350 bin dolar ceza

    Trump harekete geçti! Elon Musk’ın X’ine 350 bin dolar ceza

  • Yaşam
    • All
    • Cilt Bakim
    • Diyet
    • Güzellik
    • Moda
    • Saç Bakım
    • Sağlık

    Probiyotiklerin 7 marifeti

    Şahin-Türeci çifti başardı: Kanser aşısında umut veren sonuçlar

    Halide Edip Adıvar’ın torunu babaannesinin kaldığı mektebi ziyaret etti

    Anksiyete olduğunuzu gösteren belirtiler neler?

    Bilimsel araştırma: Akdeniz diyeti göbeği eritmek için birebir

    Flamingolardan tablo gibi manzara

    Ünlüler Kim Kardashian’ın doğum gününde bir araya geldi

    Türkiye’de kimliklendirilen gelincik sayısı artıyor

    İki kez kanseri yendi: ‘Dört ay ömrün kaldı’ dediler, 14 yıldır yaşıyorum

    Felç geçiren ‘kırmızılı kadın’ sevdiği renkten vazgeçmiyor

    Trending Tags

    • Climate Change
    • Cilt Bakim
    • Diyet
    • Güzellik
    • Moda
    • Saç Bakım
    • Sağlık
Sonuç yok
Tüm Sonucu Görüntüle
  • Anasayfa
  • Gündem
  • Dünya
  • Spor
  • Kültür Sanat
  • Eğlence
  • Medya
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Magazin
  • Teknoloji

    Ay tutulması ne zaman, saat kaçta? Parçalı ay tutulması Türkiye’den izlenecek mi?

    ‘Beş Göz’ Çin için buluştu: ‘Daha tehlikelisi yok’

    Kısa ama oldukça zor: Bu IQ testi zeka seviyenizi ortaya çıkarıyor

    Kuşak kuşak araştırıldı: Telefonu çok kullananlar önemli olayları kaçırıyor

    Zeynep Akata Schulz’a 1 milyon Euro’luk Alfried Krupp Ödülü

    Zeynep Akata Schulz’a 1 milyon Euro’luk Alfried Krupp Ödülü

    Yapay zekâ, 10 saniyede diyabeti tespit ediyor

    Yapay zekâ, 10 saniyede diyabeti tespit ediyor

    Nvidia’nın geliri beklentileri aştı

    Nvidia’nın geliri beklentileri aştı

    Gökyüzü tutkunları ‘Perseid meteor yağmuru’nu takip etti

    Gökyüzü tutkunları ‘Perseid meteor yağmuru’nu takip etti

    Elon Musk, Twitter’ın ofis eşyalarını açık artırmayla satışa çıkartıyor

    Elon Musk, Twitter’ın ofis eşyalarını açık artırmayla satışa çıkartıyor

    Trump harekete geçti! Elon Musk’ın X’ine 350 bin dolar ceza

    Trump harekete geçti! Elon Musk’ın X’ine 350 bin dolar ceza

  • Yaşam
    • All
    • Cilt Bakim
    • Diyet
    • Güzellik
    • Moda
    • Saç Bakım
    • Sağlık

    Probiyotiklerin 7 marifeti

    Şahin-Türeci çifti başardı: Kanser aşısında umut veren sonuçlar

    Halide Edip Adıvar’ın torunu babaannesinin kaldığı mektebi ziyaret etti

    Anksiyete olduğunuzu gösteren belirtiler neler?

    Bilimsel araştırma: Akdeniz diyeti göbeği eritmek için birebir

    Flamingolardan tablo gibi manzara

    Ünlüler Kim Kardashian’ın doğum gününde bir araya geldi

    Türkiye’de kimliklendirilen gelincik sayısı artıyor

    İki kez kanseri yendi: ‘Dört ay ömrün kaldı’ dediler, 14 yıldır yaşıyorum

    Felç geçiren ‘kırmızılı kadın’ sevdiği renkten vazgeçmiyor

    Trending Tags

    • Climate Change
    • Cilt Bakim
    • Diyet
    • Güzellik
    • Moda
    • Saç Bakım
    • Sağlık
Sonuç yok
Tüm Sonucu Görüntüle
EyüpGüncel
Sonuç yok
Tüm Sonucu Görüntüle
Anasayfa Teknoloji

İnsanlar iki milyon yıl boyunca zirvedeki yırtıcılardı

haber by haber
19 Kasım 2022
in Teknoloji
0
İnsanlar iki milyon yıl boyunca zirvedeki yırtıcılardı
0
SHARES
0
VIEWS
Paylaş FacebookPaylaş Twitter

Mike McRae

Pleistosen (Buz Devri) çağında yaşayan atalarımızın beslenme biçimi üzerine yapılan 2021 tarihli bir araştırmaya nazaran, paleolitik (Yontma Taş Devri) mutfak yağdan mahrumdu ve bitkilerden ibaretti. Homo sapiens ve ataları, tam olarak iki milyon yıl boyunca bitkileri bir kenara bırakarak onları besin zincirinin doruğuna taşıyacak biçimde et odaklı bir beslenmeye yöneldiler.

‘Paleo’ besinlerini düşündüğümüzde, hayal edebileceğimiz şey meyveler, tahıllar ve etten oluşan istikrarlı bir beslenme stili değil. Buna rağmen, İsrail’deki Tel Aviv Üniversitesi’nden ve Portekiz’deki Minho Üniversitesi’nden antropologların aktardığı kadarıyla, çağdaş avcı-toplayıcılar, bir vakitler yediğimiz şeylere ait yanlış bir izlenim bıraktılar. İsrail’de bulunan Tel Aviv Üniversitesi’nden Miki Ben-Dor geçen yıl nisan ayında, “Fakat bu karşılaştırma bir işe yaramaz; zira 2 milyon yıl öncenin avcı-toplayıcı toplulukları filleri ve başka büyük hayvanları avlayabilir ve onlarla beslenebilirken, bugünün avcı toplayıcıları bu çeşit ödüllere erişemez” diyordu.

Modern insanların anatomi ve fizyolojisinden, eski insanların kemik ve dişlerinin içinde bulunan izotoplar üzerinde yapılan ölçümlere varıncaya kadar her şeyi kapsayan daha eski yüzlerce araştırmaya göz attığımızda, kabaca 12 bin yıl öncesine kadar öncelikle en doruktaki yırtıcılar olduğumuzu görüyoruz.

Bitkisel kalıntıların hayvan kemikleri, dişleri ve kabukları kadar kolay korunmaması yüzünden iki buçuk milyon yıl öncesine kadar yaşayan hominidlerin (insansıların) alışveriş listesini yine oluşturmak çok daha güç bir iş. Öteki araştırmalar, bitkisel unsur yüklü beslenme usullerine dair lokal örnekleri bulmak maksadıyla kemikler ve diş minesi üzerinde kimyasal incelemeler gerçekleştirmişti. Tekrar de bunu bir bütün olarak insanlık bağlamında öngörmek pek kolay değil.

Fosil kayıtlarında cümbüş hedefli avcılığa ait kâfi ispatlara rastlayabiliriz; ancak antropologlar neler topladığımızı tespit etmek emeliyle klâsik biçimde çok az şeyin değiştiği öngörüsüne dayanarak günümüz etnografyasına yöneldiler. Ben-Dor ve meslektaşlarına kalırsa, bu büyük bir yanılgı. Ben‐Dor, “Ekosistemin tamamı değişti ve şartlar kıyaslanamaz” diyor.

BUZ PERİYODU DÖNÜM NOKTASI OLDU

Biz beşerler açısından Pleistosen Çağı, Dünya tarihinde belirleyici bir devir oldu. Sona erdiğinde, yeryüzünün uzak köşelerine hakikat yol alıyor, soy ağacında dahil olduğumuz kısımdaki tüm başka hominidlerden daha uzun yaşıyorduk.

Günümüzde Avrupa ve Kuzey Amerika’nın büyük bir kısmını oluşturan bölgeler, son büyük buzul çağının hakim olduğu periyotta kesintisiz biçimde kalın buz katmanların altında gömülü haldeydi. Çok ölçüde su buz halinde hapsedilmişken, Dünya’daki ekosistemler şu anda şahit olduğumuzdan epey farklıydı. Mamutlar, mastodonlar ve dev tembel hayvanlar dahil olmak üzere bugün gördüğümüzden çok daha fazla sayıda büyük hayvan bu bölgelerde dolaşıyordu.

Elbette, Homo sapiens’in bu devasa yemek kuponlarını avlamak gayesiyle yaratıcılıklarını ve gizemli dayanıklılıklarını kullandığını biliyoruz. Tekrar de bu otoburları ne sıklıkla avladıklarını anlamak pek de kolay olmadı. Araştırmacılar, yalnızca fosil kayıtlarına dayanmak ya da tarım öncesi kültürlerle zayıf kıyaslamalar yapmaktansa, kendi vücutlarımızda gömülü halde olan ispatlara yöneldiler ve onu en yakın kuzenlerimizle karşılaştırdılar.

Ben-Dor, “Taş evresi insanlarının beslenme biçimini yine oluşturmak için diğer metotlara başvurmaya karar verdik: Kendi vücutlarımızda korunan hafızayı, metabolizmamızı, genetiğimizi ve fizikî yapımızı inceledik” diyor: “İnsan davranışı süratle değişse de evrim yavaştır. Vücut hatırlar.”

DİĞER PRİMATLARDAN AYRIŞTIK

Mesela, öteki primatlarla karşılaştırıldığında vücudumuzun, beden kütlesi ünitesi başına daha fazla güce gereksinimi vardır. Bilhassa de güce aç beyinlerimizden bahsediyorsak… Çocuk yetiştirmek üzere toplumsal aktiviteler, besin aramak için kullanabileceğimiz süreyi kısıtlar. Daha fazla yağ birikimine sahibiz ve gereksinim halinde yağları hızla ‘keton’ haline getirerek bunları kullanabiliriz. Yağ hücrelerinin düşük sayıda lakin büyük olduğu öbür omnivorların bilakis, bizimkiler küçük ve çok sayıdadır ve bir yırtıcınınkileri andırır.

Sindirim sistemlerimiz de kuşku uyandırıcı bir formda besin zincirinin zirvesindeki hayvanlarınkini andırıyor. Şaşırtan derecede güçlü bir mide asidine sahip olmak, proteinleri parçalamak ve bir haftalık mamut etinde bulunmasını bekleyeceğiniz cinsten ziyanlı bakterileri öldürmek için gereksinim duyabileceğimiz bir şey.

Genomlarımız dahi şeker bakımından güçlü olandansa et yüklü bir diyete daha bağımlı olduğumuza işaret ediyor. Ben-Dor, “Örnek vermek gerekirse, genetik bilimciler, insan genomu modüllerinin yağ bakımından güçlü bir beslenme sağlayacak biçimde kapatıldığı, şempanzelerde ise genom kesimlerinin şeker bakımından varlıklı bir beslenme sağlayacak biçimde açıldığı sonucuna ulaştılar” diyor.

Araştırma takımının geniş kapsamlı münasebeti, alet kullanımında görülen ispatlara, Paleolitik kalıntılardaki farklı elementlerin ve azot izotoplarının gösterdiği belirtilere ve dişlerde görülen aşınmalara atıfta bulunuyor.

ETOBURLUK TAŞ DEVRİ’NE DEK ZİRVEDEYDİ

Bunların tamamı, cinsimizin ‘trofik seviyesinin’ -insansıların besin zincirindeki konumunun- bizim (Homo sapiens) ve kuzenlerimiz olan Homo erectus için yaklaşık 2.5 milyon yıl evvel ziyadesiyle etobur hale geldiği ve 11 bin 700 yıl evvelki üst Paleolitik Dönem’e dek bu halde kaldığı bir kıssayı aktarıyor. Büyük hayvan topluluklarında görülen azalma ve gezegen genelindeki kültürlerin dağılması, bu noktadan sonra daha fazla bitki tüketilmesine neden olarak Neolitik tarım ve tarım ihtilaliyle sonuçlandığı için, çağdaş avcı-toplayıcı topluluklar üzerinde yürütülen çalışmalar kısmen daha yararlı bir hale geldi.

Bu ögelerin hiçbiri daha fazla et yememiz gerektiği manasına gelmiyor. Evrimsel tarihimiz insan sıhhati hakkında bir yönerge niteliği taşımaz ve araştırmacıların da altını çizdiği üzere dünyamız artık eskisi üzere değil. Bununla birlikte, atalarımızın besin zincirinde nerede bulunduğunu bilmek, kendi sağlığımızdan ve fizyolojimizden, geçmiş devirlerde etraf üzerinde yarattığımız tesirlere varıncaya dek her şeyi anlamamızda büyük bir tesir yaratır.

Araştırmanın detayları American Journal of Physical Anthropology mecmuasında yayınlandı.

Makalenin evvelki versiyonu Nisan 2021’de yayımlandı.


Yazının özgünü Science Alert sitesinden alınmıştır. (Çeviren/Derleyen: Tarkan Tufan)

Etiket AraştırmaBeslenmeDevriHayvanİnsan
Önceki yazı

Şairler Gezi davası için toplanacak

Sonraki Gönderi

İstanbul’da ‘Gece Metrosu’ seferleri yeniden başladı

Sonraki Gönderi
İstanbul’da ‘Gece Metrosu’ seferleri yeniden başladı

İstanbul’da 'Gece Metrosu' seferleri yeniden başladı

ÖNERİLEN

‘AK Gençlik Ocakları’ kartı yeniden ortaya çıktı

19 Nisan 2024

İstanbul’da yoğun trafik: Ana arterler kızardı

18 Nisan 2024

EN ÇOK GÖRÜNTÜLENEN

  • ‘Açlık Oyunları’ serisi devam ediyor: 2023’te vizyona girecek

    ‘Açlık Oyunları’ serisi devam ediyor: 2023’te vizyona girecek

    0 shares
    Paylaş 0 Tweet 0
  • Hamas’ın öldürüp soyduğu kadının kimliği belli oldu: 30 yaşındaki dövmeciymiş

    0 shares
    Paylaş 0 Tweet 0
  • İhtiyarlara yer yok: Mehmet Rauf’un ‘Büyük Aşk Romanı’ Son Yıldız

    0 shares
    Paylaş 0 Tweet 0
  • Topkapı Üniversitesi’ne rektör ataması, okulun eski ismiyle yapıldı

    0 shares
    Paylaş 0 Tweet 0
  • MHK Başkanı Lale Orta Twitter hesabını kapattı

    0 shares
    Paylaş 0 Tweet 0

Ankara escort Ataşehir Escort istanbul escort avrupa yakası escort Bursa escort Bursa Escort Escort Bayan Acıbadem Escort İstanbul Escort Ümraniye Escort Bostancı Escort içerenköy Escort Kadıköy Escort Anadolu Yakası Escort ataşehir escort Taksim Escort Avrupa yakası Escort Pendik Escort Ataşehir Escort Bostancı Escort Kartal Escort Kurtköy Escort Kadıköy Escort Maltepe Escort Anadolu Yakası Escort Şirinevler Escort Halkalı Escort Bahçeşehir Escort Beşiktaş Escort Etiler Escort Ataköy Escort Kayaşehir Escort Bahçelievler Escort Topkapı Escort Sefaköy Escort Bakırköy Escort Esenyurt Escort Avcılar Escort Beylikdüzü Escort Şişli Escort Ümraniye Escort Mecidiyeköy Escort Bursa escort İstanbul Travesti Antalya Escort istanbul escort Escort Bayan Ankara Escort Betlist Batum Escort İstanbul Escort njabusiness maltepe escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort Bursa Escort Bursa Escort pendik escort https://ixescort.com

Sonuç yok
Tüm Sonucu Görüntüle
  • Anasayfa
  • Gündem
  • Dünya
  • Spor
  • Kültür Sanat
  • Eğlence
  • Medya
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Magazin
  • Teknoloji
  • Yaşam
    • Cilt Bakim
    • Diyet
    • Güzellik
    • Moda
    • Saç Bakım
    • Sağlık
Ankara escortAnkara escortBeylikdüzü Escort